Een stekende pijn onder de hiel bij het opstaan uit bed of na een wandeling: veel mensen herkennen deze klacht, maar weten niet direct waar het vandaan komt. Een veelvoorkomende oorzaak is fasciitis plantaris, ook wel plantaire fasciitis genoemd. Deze aandoening komt regelmatig voor bij sporters, mensen met een staand beroep en iedereen die zijn voeten dagelijks zwaar belast.

Wat is fasciitis plantaris?

Onder de voet loopt een stevige peesplaat, de fascia plantaris. Deze bindweefselband loopt van het hielbeen naar de tenen en ondersteunt de voetboog tijdens lopen en staan. Wanneer deze peesplaat overbelast raakt, kunnen kleine beschadigingen ontstaan. Dit veroorzaakt pijn en stijfheid onder de hiel of in de voetzool.
Hoewel de naam “fasciitis” wijst op een ontsteking, gaat het vaak meer om irritatie en overbelasting van het weefsel.

Hoe ontstaan de klachten?

Fasciitis plantaris ontstaat meestal geleidelijk. De klachten beginnen vaak met een zeurende pijn onder de hiel die erger wordt na belasting. Vooral de eerste stappen in de ochtend zijn kenmerkend. Na wat beweging neemt de pijn vaak tijdelijk af.
Factoren die het risico vergroten zijn:

• Langdurig staan of lopen
• Intensief sporten, zoals hardlopen
• Overgewicht
• Slecht schoeisel
• Een plotselinge toename van trainingsbelasting
• Veranderingen in houding of looppatroon

Mensen tussen de 40 en 60 jaar hebben relatief vaak last van deze aandoening, maar ook jongere sporters kunnen ermee te maken krijgen.

Welke klachten horen erbij?

De meest voorkomende klacht is een scherpe of stekende pijn onder de hiel. Sommige mensen beschrijven het alsof ze op een steentje lopen. De pijn zit vaak aan de binnenzijde van de hiel en kan uitstralen naar de voetzool.
Typische kenmerken zijn:

• Pijn bij de eerste stappen in de ochtend
• Toename van klachten na lang staan
• Pijn na sporten of wandelen
• Stijfheid in de voetzool
• Gevoeligheid bij druk op de hiel

In ernstige gevallen kunnen dagelijkse activiteiten moeilijk worden.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Een arts of fysiotherapeut kan fasciitis plantaris meestal vaststellen op basis van het verhaal van de patiënt en lichamelijk onderzoek. Aanvullend onderzoek, zoals een echo of MRI-scan, is meestal niet nodig, tenzij de klachten langdurig aanhouden.

Herstel en behandeling

Gelukkig herstellen de meeste mensen goed, al kan dit soms enkele maanden tot een jaar duren. Rust houden of rustig aan doen betekent niet volledig stoppen met bewegen, maar wel het verminderen van overbelasting. Je kunt nog veel doen:.

1. Rek- en strekoefeningen
Het rekken van de kuitspieren en de peesplaat onder de voet kan helpen om spanning te verminderen.

2. Goede schoenen
Schoenen met voldoende demping en ondersteuning zijn belangrijk. Versleten schoenen kunnen klachten verergeren.

3. Zooltjes of steunzolen
Steunzolen kunnen helpen om de druk beter over de voet te verdelen.

4. Fysiotherapie
Een fysiotherapeut kan helpen met oefeningen, mobilisatietechnieken en advies over houding en belasting.

5. Strassbourg-sok
Deze speciale sok wordt meestal ’s nachts gedragen en houdt de peesplaat op rek met een band die je tenen naar je been trekt.

Hielspoor

Bij langdurige irritatie kan een verkalking of botaanwas aan het hielbeen ontstaan, ook wel een hielspoor genoemd. Een hielspoor geeft niet altijd klachten, maar kan de pijn bij fasciitis plantaris versterken.
Wanneer gewone behandelingen onvoldoende helpen, dan is EPTE (Echogeleide Percutane Electrolyse) een goede optie. Tijdens een EPTE behandeling wordt er onder echografische geleiding een kleine naald op de juiste plek in de pees gebracht. Zodra de naald op de juiste plek is geplaatst, levert de naald heel gecontroleerd elektrische stroompulsen.
De behandeling wordt vaak uitgevoerd door gespecialiseerde fysiotherapeuten.

Kun je fasciitis plantaris voorkomen?

Hoewel niet alle gevallen te voorkomen zijn, kun je het risico verkleinen door goede schoenen te dragen, sportbelasting rustig op te bouwen en voldoende flexibiliteit in de kuiten en voeten te behouden.

Wanneer moet je hulp zoeken?

Blijven de klachten langer dan enkele weken bestaan of wordt de pijn erger? Dan is het verstandig om een deskundige te raadplegen. Hoe eerder de oorzaak wordt aangepakt, hoe kleiner de kans dat de klachten chronisch worden. Maak een afspraak met een fysiotherapeut van het Active Health Center voor advies!

Gelukkig herstellen de meeste mensen goed met rust, oefeningen en de juiste ondersteuning. Door tijdig actie te ondernemen en goed naar je lichaam te luisteren, kun je het herstel aanzienlijk versnellen.